Doświadczenie z lodem. Przyroda pod lupą II cz. 6/16

Postawiliśmy sobie pytanie,

W jakiej wodzie lód rozpuści się najszybciej?

• Gorącej
• W temperaturze pokojowej
• Zimnej,
• Słonej*, o temperaturze pokojowej 

jak się okazało, dla Tomka za proste :), ale obserwacje wykonał z ogromną chęcią  ..


Kostki lodu włożyliśmy równocześnie
W momencie włożenia kostek lodu włączyliśmy stoper i zapisywaliśmy czas w jakim każda kostka się roztopiła.

jakoś mi.wyniki zaginęły, ale

było mniej więcej tak:

1. W gorącej wodzie  30 sekund

a potem to się Tomkowi już dłużyło!

2. W wodzie z solą  3 min i około 30 s

3. W temperaturze pokojowej około 2 min 39 s

4. W lodowatej wodzie około 5 min 

I pytanie jak zrobić by się szybciej rozpuściło?

Odpowiedź -zamieszać!!

*substancje rozpuszczone w wodzie obniżają temperaturę jej topnienia 

 Wpis z cyklu

Przyroda pod lupą

Zielnik laminowany- Przyroda pod lupą II (jesień) cz.5 /15

Zielnik, który pozwala aktywnie i wielokrotnie opisywać rośliny....

Rośliny ususzone (zbiory jeszcze letnie), zalaminowane..
podpisane flamastrem- można zmazać..

 Wpis z cyklu

Przyroda pod lupą

Jak zrobić chmury? Przyroda pod lupą II (jesień) cz.4 (14)

Już kiedyś odpowiadaliśmy sobie na pytanie: 

Skąd się bierze deszcz?

oraz rozmawialiśmy na temat stanów skupienia wody...

a także tu:

Stany skupienia wody

a teraz odpowiadamy na pytanie:

Jak zrobić chmury?

Potrzebna:

• Miska żaroodporna przezroczysta
• Wrzątek
• talerz
• lód
• latarka

Trzeba mocno się przypatrywać i poradzić sobie z parą na ściankach, ale da się wypatrzeć.

Widać cyrkulację drobinek pary wodnej, które łączą się tworząc chmury
a potem skraplają się. ..

Chmury robiliśmy dzięki instrukcji z książki:

tą  serię zdecydowanie  uwielbiam :)

Jak powstaje chmura????

Chmura to nic innego jak para wodna, 
czyli miliony kropelek wody lub kryształków lodu unoszących się w powietrzu.

1. Woda paruje

• Z liści, kwiatów, traw (roślin)  woda wydostaje się w postaci pary 
• woda paruje też z morza, rzek.. pod wpływem ciepła
• paruje ze zwierząt, ludzi (oddech, skóra)
• paruje z gleby (ziemia) 

(w powyższym doświadczeniu woda paruje- bo została zagotowana)

2. Para unosi się wysoko do góry

(widzimy cyrkulację drobin pary wodnej wewnątrz miski- świecąc latarką)


3. Wysoko nad ziemią para wodna styka się z zimnym powietrzem i zamienia w drobne kropelki, które przylegając mocno do siebie tworzą chmurę)


(w dośw. zimne powietrze powstaje dzięki kostkom lodu na talerzu)


4. Dalsze ochładzanie wywołuje przesycenie i kondensację

drobiny wody łączą się tworząc krople, a te opadają w postaci deszczu (w przypadku chmur wodnych)

Od kropli do chmury- 

czyli OBIEG WODY w przyrodzie

Wycięłam dla Tomka z kolorowych papierów proste kształty:
chmury, trawa, drzewo, kwiaty,, zwierzęta, ludzi, rzeka, jezioro, słońce..

Tomek wszystko poprzyklejał na kartkę tworząc sensowną kompozycję.

następnie zaznaczyliśmy strzałkami w górę- co paruje (oddaje wodę)

a także co dzieje się dalej

Trochę o tym porozmawialiśmy i Tomek sam doszedł do wniosku, który sformułował tak:

Woda jest nieśmiertelna!!!!!!!

:)

Kiedyś czytaliśmy cudowna książeczkę z biblioteki o Kropli wody!

a  polecam też świetną animację- o obiegu wody
i zobaczcie jak temat przedstawiła Magda ze Skacząc w kałużach..


i film : Narodziny kropelki






Trzeba pamietać, że chmury mogą powstawać w różny sposób na skutek różnych procesów fizycznych. 

Jeszcze jedno doświadczenie 

pozwoli nam sprawdzić jak powstaje chmura

potrzebne:

- szklana litrowa butelka z szeroką szyjką

- kostka lodu

- szczypce lub pęseta

- gorąca woda

1. Do suchej butelki nalej trochę gorącej wody.

2. Nad wylotem butelki umieść kostkę lodu.

3. Obserwuj co się dzieje nad butelką i kostką.

 wynik obserwacji.

Zjawiska jakie można zaobserwować ?:

-Parowanie

-Topnienie

Przy okazji obserwowaliśmy -chmury:  
przez cały tydzień, na dworze

Rodzaje chmur

Chmury można podzielić na różne sposoby:

• ze względu na wysokość występowania na:
  • wysokie, średnie, niskie,
• ze względu na kształt na:
  • chmury pierzaste, warstwowe, kłębiaste.
• ze względu na budowę wewnętrzną:
• ze względu na sposób powstania:

a takie widzieliśmy:

Altocumulus   -średnia kłębiasta

                      

Stratocumulus    kłębiasto-warstwowa, kłębiasta warstwowa niskie

niekiedy dają niewielkie opady deszczu 

       

Stratus-  warstwowa niska

często z niej mżawka lub śnieg ziarnisty

Ale to nie takie proste rozróżnić chmury.

Pomocny będzie CHMURO- IDENTYFIKATOR

 według Emmy i jej Mamy

cudowny pomysł!

 zalaminowane

konieczne też będą okulary przeciwsłoneczne!

 Wpis z cyklu

Przyroda pod lupą

Stemple z jabłka i budowa jabłka. Przyroda pod lupą II (jesień) cz.3 (13)

Dziś post multi -mega -paka :)
I dla malucha i dla starszaka ...
mało pracy- dużo nauki
i plastyka i przyroda w jednym!

Nieźle nie?

Jabłko - owoc jabłoni.

• Jabłko kroimy na pół, by poznać jego budowę wewnętrzną..(Tomek lub mama)
• malujemy farbą (Tomek i Staś)
• odbijamy, (Tomek i Staś)

• po wyschnięciu dorysowujemy: (Tomek i mama)

1- szypułkę, 2 - nasiono, 3 - łuski gniazda nasiennego, 4 - komorę nasienną, 5 - kielich i zagłębienie kielichowe, 6 - miąższ, 7 - skórka

i podpisujemy (nazywamy)

Post z cyklu Przyroda pod lupą

Ślady Kozioroga Dębosza. Przyroda pod lupą (jesień) cz.2 (12)

Zbliża się jesień, coraz częściej będziecie spacerować w okolicach dębów, bo te tak jak kasztanowce wabią o tej porze roku swoimi owocami... Przyjrzyjcie się zatem im bliżej, może tak jak my dostrzeżecie ślady kogoś wyjątkowego.

Kozioróg dębosz, przedstawiciel rodziny kózkowatych, największy z występujących w Polsce przedstawicieli tej rodziny.
Dorosły osobnik  mierzy do 56 mm długości ciała.
Czułki samca mogę być czasem dwukrotnie większe niż długość jego ciała!
 Czułki samicy są długości jej ciała, 

zdjęcie pochodzi z wikipedii

My niestety nie spotkaliśmy kozioroga (ponoć jest bardzo płochliwy)... może kiedyś. Będziemy czujni :) Tym bardziej, że wiemy gdzie go szukać - a to pod naszym domem :) także okazji będzie wiele. Tymczasem obserwowaliśmy jego żerowisko.

Spotkać go można tylko na żywych drzewach.

By móc się odpowiednio rozwijać, kozioróg potrzebuje  do rozwoju dorodne dęby, rosnące najlepiej w miejscach eksponowanych na słońce.

Unika on miejsc ze zwartym drzewostanem i bogato rozwiniętym podszytem. Wybiera zaś dęby ponad stuletnie, na których występują wycieki soków, tak ważne dla postaci dorosłych tego chrząszcza.

 Lubi przydrożne aleje gdzie krzewy są przycinane lub nie ma ich wcale, co stwarza dogodne - odsłonięte, nasłonecznione miejsca.

za wikipedia

l  "Samica składa jaja w spękania kory. Larwy żerują początkowo w korze, gdzie spędzają pierwszą zimę, następnie w łyku i twardzieli. Z uszkodzonego drzewa wypływa sok, tworząc na korze ciemne przebarwienia. Czas rozwoju to około 3 lata, w drewnie przesuszonym – nawet do 5 lat. Larwa jest jasnożółta z rdzawą głową, dorasta do 10 cm. 

Drzewo zaatakowane przez tego owada jest bardziej podatne na choroby na skutek fizycznego uszkodzenia drewna."

Kozioróg dębosz w Polsce i krajach sąsiednich objęty jest ochroną gatunkową. Żeruje między innymi na drzewach będących pomnikami przyrody, również na Bartku, który też jest pod ochroną.

Wpis w ramach projektu

Ślimak winniczek. Przyroda pod lupą (jesień) cz.1 (11)

To nasz zaległy post z wakacji, a mamy już nową edycję Przyrody pod lupą- Jesienną.
Ale zobaczcie o co było..

Trochę przez wakacje hodowaliśmy (3 osobniki), kuwetę trzeba było im sprzątać i Tomek  ogólnie nie był zachwycony- bo brudzą!

Ale były obserwacje

• ich budowy
• zachowania, 
• podczas jedzenia
• podczas "spaceru"
• w środowisku wilgotnym i suchym

Znosiliśmy im bukiety...

i były wyścigi w wannie :)

ŚLIMACZE WYŚCIGI W WANNIE

Jak to ze ślimakami bywa- nie przyniosły oczekiwanego wyniku- była ekscytacja, nadzieje...a tu... (trochę jak z naszą piłkarską kadrą narodową),
ale dostarczyły emocji, zabawnych zdarzeń i wiele śmiechu..

Faworyt- Prędzik- po oszałamiającym, zaskakująco ekspresyjnym starcie, gdy był już w połowie drogi.. zawrócił i pędził a i owszem, ale z powrotem na start.

Po tym jak, już w niego zwątpiliśmy- uznaliśmy, że ma jednak tajną taktykę, bo oto wszedł na muszlę Ogromka i ..czekał... tak jakby chcąc by Ogromek go doniósł  pod metę, co by się sam nie musiał męczyć... a wtedy pewnie by wystartował- taki Prędzik-Spryciarz podstępny...

ale z planu jego nici.. bo Ogromek nie myślał startować w zawodach.
Prędzik czekał na jego grzbiecie, czekał, potem zsuną się i zaczął go namawiać - bez efektu..
W ty samym czasie trzeci, zapomniany zawodnik- Śpioszek- podjął walkę...lecz głuptasek pomylił kierunek.
Zapewne to wina organizatorów, którzy nie oznaczyli kierunków i mety!
Organizatorzy widząc klęskę zawodów- zebrali zawodników i oddelegowali ich na stołówkę.

a Tomek zakomunikował- Mamusiu umyj dokładnie potem wannę!, ale ja muszę to widzieć, jak dokładnie myjesz!


UWOLNIONE!

(ślimaki winniczki są pod częściową ochroną)

Co Tomek zapamiętał

- ślimaki winniczki mają muszlę, przez co są mniej obrzydliwe niż pomrowy (te przypominające kupę - masowo występujące na działce- zwłaszcza wieczorem i po deszczu)

- muszla to ich dom- mają go zawsze przy (na) sobie- co jest ciężkie, ale wygodne i bezpieczne

- gdy jest sucho -chowają się do domu

- wolą gdy jet wilgotno

- ślimaki są wilgotne i pozostawiają wilgotne, śluzowe ślady- dzięki temu łatwiej im się poruszać -ślizgać

- lubią zieleninę, mają tarkę i-coś jakby zęby i tym skrobią pokarm

- robią kupy

- mają oczy na szczycie czułek

- są powooolne, ale przecież mają tylko jedną nogę, nie mają rąk i niosą na grzbiecie dom, to ich tłumaczy!

- raczej nie są zbyt bystre, albo mają taką taktykę

- we Francji są przysmakiem- tzn ludzie je jedzą :) (fuuuuuuuuj)

- są obupłciowe (każdy to taki pan/pani) znoszą jaja

- są mięczakami- czyli są miękkie, bo nie mają kości



Przy okazji uczyliśmy się wierszyka:

Ślimak, ślimak, pokaż rogi,
dam ci sera na pierogi,
jak nie sera, to kapusty,
od kapusty będziesz tłusty

Wpis jeszcze z lata, 
a już w ramach jesiennej edycji
 projektu

link

Skarby naszego parku- Kwietnica okazała.. się być prawdziwym klejnotem. Przyroda pod lupą cz.10

Spotkaliśmy w naszym parku w Oławie, na ścieżce.

Wielki, połyskujący  klejnot.

Bo to swego rodzaju KLEJNOT

"gatunek chrząszcza z rodziny poświętnikowatych (Scarabaeidae) i podrodziny kruszczycowatych

Ciało długości od 19 do 34 mm, czyli duży! 
barwy trawiastozielonej, metalicznie połyskującej

Chrząszcz ten zasiedla przerzedzone, dobrze nasłonecznione drzewostany liściaste ze starymi drzewami oraz stare zadrzewienia nadrzeczne, przydrożne i parkowe w tym grądy i łęgi

Często zamieszkuje dziuple ...

Kwietnica okazała jest również owadem towarzyszącym koziorogowi dęboszowi, gdyż otwory wylotowe i chodniki larwalne tegoż ułatwiają jej zasiedlanie drzew

Owady dorosłe w Polsce spotykane są od końca kwietnia do połowy września, a kulminacja ich rójki przypada na przełom czerwca i lipca.

W Polsce na wielu obszarach wyginął. Spotykany rzadko i sporadycznie na terenach nizinnych i pagórkowatych

W Polsce w 2004 roku kwietnica okazała objęta została ochroną gatunkową

Ze względu na wymagania tego chrząszcza najważniejszymi zabiegami wpływającymi na jego przetrwanie w Polsce jest pozostawianie starodrzewi dębowych i dziuplastych dębów na skrajach lasów oraz w zadrzewieniach parkowych i przydrożnych.."

informacje z http://pl.wikipedia.org/wiki/Kwietnica_okazała

a dębów u nas dostatek...

pięknych!!

CO ZROBIĆ GDY SPOTYKAMY PIĘKNY OKAZ PRZYRODNICZY?

• na pewno napatrzeć się i nacieszyć :)
• warto zrobić zdjęcia
• nie niszczyć (rośliny, grzyby, nawet trujące- mogą być pokarmem dla  zwierząt, pomniki przyrody, pniaki, nory- mogą mieć mieszkańców)
• gdy nie wiecie co spotkaliście -jaki to gatunek -koniecznie zróbcie dużo zdjęć, nie płosząc i nie strasząc/męcząc jeśli to zwierze,-(do dzikich zwierząt lepiej nie podchodźcie, młode zostawcie w spokoju, nie dotykajcie piskląt, bo matka poczuje pozostawiony przez was  zapach i może nie podejść do dzieci  ze strachu)
• w przypadku owadów/roślin nie należy łapać/zrywać każdego gatunku bez zastanowienia- trzeba mieć świadomość, że część z nich jest objęta ochroną gatunkową! Takich nie wolno niszczyć/zabijać, bo np. grozi im wyginięcie (jak dinozaurom :P)!
• by móc oznaczyć jaki to gatunek rośliny/owada- warto zrobić zdjęcia z każdej możliwej strony by w domu przy pomocy książek/internetu móc odszukać nazwę. Trzeba zwrócić uwagę na szczegóły budowy, zapamiętać miejsce występowania itd...

W przypadku chrząszczy, jak w tym poście,

zwracamy uwagę na:

• wielkość, barwę, kształt
• kształt tarczki  (ten trójkącik na grzbiecie)
• urzeźbienie - czy ma dziurki, rowki, jest gładka na pokrywach
• budowę czułek (ile członów, kształt)
• kształt głowy i nadustka
• budowę stopy (ilość członów) i pazura

itp

ważne także jak wygląda pod spodem

czy jest owłosiona, połyskliwa czy czarna

Po takich obserwacjach (można jak my poprzeć je zdjęciami, bo pamięć zawodzi) bez problemu w domu odnajdziecie nazwę waszego okazu, a gdy okaże się, że jest chroniony jak nasz- będziecie dumni, że nie wzięliście go z jego naturalnego środowiska!

Wpis w ramach projektu

link